Claude 101 · Seviye 0 · Konu 6 / 7

0.6 Halüsinasyon

Emin konuşması doğru olduğu anlamına gelmez.

Bu sayfada ne öğreneceksin

• Halüsinasyonun ne olduğunu ve neden olduğunu
• Uydurmanın en çok nerede görüldüğünü
• Halüsinasyonu azaltmayı ve cevabı kontrol etmeyi

Kısaca

En gelişmiş dil modelleri de bazen gerçeğe ya da kendisine verilen metne uymayan bilgi üretir. Buna halüsinasyon denir. Claude da bunu yapabilir.

Nedeni, modelin cevabı yazma biçiminde. Claude cevabı parça parça, neyin neyi izlediğine bakarak yazar (bkz. 0.5). Cevabı akıcı yapan süreç, yanlış bir bilgiyi de aynı akıcılıkla yazdırabilir.

Anthropic'in kursuna göre uydurma en çok ayrıntıda toplanır: isim, tarih, istatistik, kaynak, link ve alıntı. İddia ne kadar kesin ve ayrıntılıysa o kadar kontrol ister.

Bir de bilgi kesim tarihi var. Her model belli bir tarihe kadarki verilerle eğitilir ve sonrasını bilmeyebilir. Güncel bir konuda Claude web aramasını kullanmadıysa cevap eski kalabilir.

Adım adım

1. Claude'a açıkça izin ver: "Emin değilsen 'bilmiyorum' de." Claude Docs bunun yanlış bilgiyi belirgin şekilde azalttığını söylüyor.
2. Önemli iddialar için kaynak ve alıntı iste. Verilen linki kendin aç, sayfada gerçekten öyle yazıyor mu bak.
3. Güncel bir konu soruyorsan Claude'dan güncel kaynaklara bakmasını ve kaynak bağlantılarını göstermesini iste. Arayüzde web araması anahtarı varsa açık olsun; yeni arayüzde anahtar olmayabilir, Claude gerektiğinde kendisi arar.
4. Bir belge verdiysen "yalnız bu belgeye dayan, her iddia için belgeden alıntı yap" de. Alıntı bulamadığı iddiayı geri çekmesini iste.
5. Aynı soruyu yeni bir sohbette tekrar sor. İki cevapta değişen ayrıntılara güvenme.
6. Sağlık, hukuk, para gibi önemli işlerde son kararı Claude'un cevabına değil, doğruladığın kaynağa ve gerekiyorsa bir uzmana dayandır.

Hazır prompt

Köşeli parantezi kendi sorunla değiştir.

Sorum: [sorunu yaz]

Cevap verirken şu kurallara uy:
1. Emin olmadığın her bilgide "emin değilim" yaz.
2. İsim, tarih, rakam ya da link verdiğinde bunu nereden bildiğini yanına yaz. Bilmiyorsan uydurma.
3. Cevabın sonunda, kendi başıma doğrulamam gereken en önemli 3 noktayı listele.

Video

Video: yakında.

Kaynak

• Anthropic Academy, AI capabilities and limitations: Next Token Prediction
• Anthropic Academy, AI capabilities and limitations: Knowledge
• Anthropic Academy, Claude 101: Getting better results
• Claude Docs: Reduce hallucinations
• Claude Help Center: How up-to-date is Claude's training data?
• Claude Help Center: Enable and use web search

Son doğrulama: 2026-10-21